KONU 28 : YARIŞLAR VE KOŞULAR
*Bir il içindeki yarışlar için o ilin valiliğinden, iller arası yarışlar için İçişleri Bakanlığından izin alınarak ( Karayolları Genel Müdürlüğünün uygun görüşü alınarak)
*İzin için başvurunun en az 30 gün önceden yapılması,
*Yarışa katılacakların sigortalarının yaptırılması,
*İzin belgesinde gösterilen şartlara uyulması, zorunludur.
*İzinsiz yapılan yarış ve koşular görevlilerce durdurulup görevliler hakkında yasal işlem yapılır.
KONU 29 : ÇOCUK, HASTA VE SAKAT TAŞITLARI GÖRMEYEN YAYALAR YÜRÜYÜŞ KOLLARI
*Çocuk ve özürlülerinin motorsuz taşıtlarının sürücüleri hakkında yayalar ile ilgili hükümler uygulanır.
Gözleri görmeyenlerden ;
1) Beyaz baston taşıyan
2) Kollarında üç siyah yuvarlaklı sarı bant bulunan,
3) Bir yayanın veya köpeğin yardımıyla yürüyen kişilerin taşıt yolu üzerinde bulunmaları halinde bütün sürücülerin yavaşlamaları, gerektiğinde durmaları ve yardımcı olmaları zorunludur.
* Yetkili veya görevli kişilerin tönetimindeki yürüyüş kolları arasından geçmek yasaktır.
* Sürücülerin kullandıkları araçların plakaları özel olup , “H” sınıfı sürücü belgesi ile sürülebilirler.
KONU 30 : YAYALAR, HAYVANLA ÇEKİLEN veya ELLE SÜRÜLEN ARAÇLAR ve HAYVAN SÜRÜCÜLERİ İLE İLGİLİ KURALLAR
YAYALARLA İLGİLİ KURALLAR :
*Yaya yolu ,banket veya alan varsa, buralardan yürümek zorundadırlar. Her iki tarafında banket bulunan iki yönlü yollarda yürüyen yayalar araçların kendilerini fark edebilmeleri için sol banketten yürümelidirler
*Her iki tarafında banket bulunmayan veya kullanılır durumda olmayan iki yönlü yollarda ,yayalar taşıt yolunun sağ kenarında diğer yayalar gidişlerine göre taşıt yolunun sol kenarından yürümek zorundadırlar.
*Karşı yöne geçmek isteyen yayalar, yaya veya okul geçitlerinden geçmek zorundadırlar.
*Özürlü kişilerin taşıt yolu üzerinde bulunmaları halinde bütün sürücülerin yavaşlamaları ,gerektiğinde durarak yardımcı olmaları zorunludur.
*Yaya veya okul geçitlerinden geçerken yayalar için ışıklı işaret varsa bunlara uymak geçidin sağ bölümünden yürümek zorundadırlar.
Yaya geçidi yoksa ;
Yollarda güvenli geçiş önce sola, sonra sağa bakılarak sakıncalı bir durum yoksa taşıt yoluna girilerek geçiş sırasında sağa ve sola bakarak geçişlerini tamamlarlar. Yayalar taşıt yoluna girmeden duramayacak kadar hızla yaklaşan araçlara ilk geçiş hakkını vermek zorundadırlar.
*Yaya yolu bulunmayan ,gece ve gündüz görüşün az olduğu hallerde uyarıcı açık renk elbise veya üstünde veya elindeki eşyada yansıtıcı bulundurmak veya ışık taşımak zorundadırlar.
HAYVAN SÜRÜCÜLERİ,HAYVANLA ÇEKİLEN VE ELLE SÜRÜLEN ARAÇLARLA İLGİLİ KURALLAR:
*Hayvanla çekilen ve elle kullanılan araçlar kendilerine yasaklanmış yere girmeden ve trafik kurallarına uyarak sürülmelidir.
*Yerleşim birimi dışındaki karayolunun taşıt yolu üzerinde mecburi haller dışında hayvan bulundurmak yasaktır.
*Hayvanları başıboş bırakarak trafik kazasına sebep verenler 3 ay hapis cezası
ile cezalandırılır.
*Elle sürülen araçların ön kısmında bir adet beyaz ,sol arka kısmında ise bir adet kırmızı ışık veren lamba ,fener ya da yansıtıcı bulundurmak zorunludur.
Taşıt yolunu kullanmak zorunda kalan hayvan sürücüleri ile ilgili kurallar :
*Sürü ve kümeleri ,gerekli tedbirleri almadan tünellerden geçirmek ,
*Sürü ve kümelerin boyunu 30 m.den kısa tutmak ,
*Boyu 30 m.yi aşan sürü ve kümeleri kısımlara ayırarak aralarında en az 30m.mesafe bırakmak,
*Taşıt yolunun en sağ şeridini kullanmak zorundadırlar.
ARAÇLARIN TESCİLİ
*İlk tescil için satın alma veya gümrükten çekme tarihinden itibaren 3 ay içinde,
*Daha önce tescil edilmiş aracı ,devir aldıklarında 1 ay içinde kendi adlarına tescil yaptırmak zorundadırlar.
*Hurdaya çıkarılan araçlar çıkış tarihinden itibaren 1 ay içerisinde yetkili tescil kuruluşuna müracaat etmek zorundadırlar.
*Araç üzerinde yapılan değişiklikleri 30 gün içinde tescil kuruluşuna bildirmek zorundadırlar.
*Arka plakanın 20 m.den okunacak şekilde aydınlatılması gerekir.
Araç üzerinde bulundurulması gerekli belge ve plakalar
1- Tescil Belgesi
2- Trafik Belgesi
3- Mali Sorumluluk Sigortası
4- Tescil Plakası
Tescile yetkili kuruluşlar :
*Motorlu araçlarla ,yüklü ağırlığı 750 kg.ın üstünde olan römork ve yarı römorkların tescilleri Trafik Tescil kuruluşlarınca ,
*Askeri araçların tescil işlemleri Türk Silahlı Kuvvetlerince ,
*Raylı sistemle çalışan araçların tescilleri,kullanıldığı yerlere göre ait olduğu kuruluşlarca,
*İş makineleri bağlı olduğu kuruluş veya Ticaret, Sanayi veya Ticaret ve sanayi odalarınca tescilleri yapılır
ARAÇLARIN MUAYENELERİ :
*Hususi otomobil ve römorkları ,ilk üç yaş sonunda 2 yılda bir
*Resmi ve ticari plakalı otomobil ve römorkları 2 yaş sonunda yılda bir
*LTT ve römorkları 3 yılda bir
*Diğer motorlu araçlar ve römorklar her yıl periyodik olarak muayeneye tabi tutulur.
Mali sorumluluk sigortası yaptırılmamış araçlar muayeneye alınmaz.
Araç muayeneleri, Karayolları Genel Müdürlüğü’ne ait muayene istasyonları veya yetki verdiği kuruluşlar tarafından yapılır
SÜRÜCÜ BELGELERİ
Motorlu araç, sürücü belgesi sahibi olmayan kişiler tarafından karayollarında araç sürülmesi, sürülmesine izin verilmesi yasaktır.Bisiklet kullananların 11, motorsuz taşıt kullananların ve hayvan sürücülerinin 13 yaşını bitirmiş olmaları zorunludur.
F-G ve H sınıfı sürücü belgesi alacak olanların ilkokulu ,diğerlerinin en az orta okulu veya 8 yıllık temel eğitimi bitirmiş olmaları mecburidir.
Sürücü belgelerinin sınıfları ve yaş grupları :
A1 Motorlu bisiklet 17
A2 Motosiklet + A1 17
B Otomobil-Minibüs-Kamyonet + LTT (F) 18
C Kamyon +B+F 22
D Çekici +C+B+F 22
E Otobüs –Kamyon-+B+F 22
F Lastik tekerlekli traktör (LTT) 17
H Hasta ve sakat araçları özel tertibatlı 18
G İş Makineleri 18
Sürücüler ikametgah adresi değişikliklerini 30 gün içinde tescil bürolarına bildirmek zorundadırlar.
Sürücü Belgelerinin Geri Alınma Şartları :
*Sağlık raporu ile sürücülük yapmasında sakınca görülenlerin ,
*Sürücü belgesinin sahte olduğu ,hile ile alındığı
*Şartlarına uygun olmadan verildiği tespit edilenlerin sürücü belgeleri geri alınır.
Uluslar arası sürücü belgeleri, ülkemizde “Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu” tarafından ve bu kurumca tespit edilen esas ve usullere göre verilir.
Ticari amaçla yük ve yolcu taşıyacak olan kişilerin “Ticari Taşıt Kullanma Belgeleri” almaları gerekmektedir.
TRAFİK KAZALARINDA YÜKÜMLÜLÜKLER
Kazaya karışanların sorumlulukları :
*Durmak ,trafik güvenliği için gerekli önlemleri almak,
*Kaza yerindeki durumu değiştirmemek,
*Olayı görevlilere bildirmek olay yerinden ayrılmamak,
*Olayda taraf olanlar istendiğinde adreslerini vermek ,sigorta poliçelerini göstermek, gerekli bilgileri vermek.
*Başında sahibi bulunmayan araca zarar verilmesi halinde ;aracın görülebilir yerlerine not bırakmak,
* Maddi hasarla sonuçlanmış kazalarda taraflar yazılı olarak anlaşmaları halinde olay yerinden ayrılabilirler, olay yerinden ayrıldıktan sonra kaza tespit tutanağı düzenlenmesini isteyemezler.
Kaza yerinden geçenlerin sorumlulukları :
Usulüne uygun ilkyardım tedbirleri almak, olayı zabıta ve sağlık kuruluşlarına bildirmek,yetkililerin isteği halinde yaralıları sağlık kuruluşuna götürmek.
Sürücülerin asli kusur halleri :
· Kırmızı ışıkta veya görevlilerin dur işaretinde geçmek,
· Taşıt giremez levhasının bulunduğu karayolunda karşı yönden gelen trafiğin kullandığı kullandığı şerit veya bağlantı yoluna girmek,
· İkiden fazla şeritli taşıt yollarında karşı yönden gelen trafiğin kullandığı yola girmek ,
· Dönüş manevralarını yanlış yapmak,
· Arkadan çarpmak,
· Yasak olan yerlerde öndeki aracı geçmek,
· Şeride tecavüz etmek,
· Kavşaklarda ilk geçiş hakkına uymamak,
· Daralan kaplamalar da geçiş kolaylığı sağlamamak,
· Manevraları düzenleyen kurallara uymamak,
· Yerleşim yerleri dışındaki karayolunda zorunlu haller dışında duraklamak veya park etmek,
· Kurallara uygun olarak park etmiş araca çarpmak.
TRAFİK SUÇLARI VE KARŞILIĞI CEZALAR
ADLİ CEZALAR :
· Hafif para cezası,
· Hafif hapis (hafif para cezası bile birlikte),
· Belgelerin geri alınması ve iptali,
· İşyerlerinin kapatılması cezası,
İDARİ CEZALAR :
· Para cezası
· Belgelerin geri alınması,
· Puan cezası
*Suçun işlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde toplam 100 ceza puanını dolduran sürücülerin belgeleri 2 ay süre ile geri alınır. Aynı yıl içerisinde ikinci defa 100 puanı dolduran sürücülerin sürücü belgeleri 4 ay süreyle geri alınarak psiko-teknik değerlendirmeye ve psikiyatri uzmanının muayenesine tabi tutulurlar.
*Bir yıl içinde 3 defa ceza puanını dolduran sürücülerin belgeleri süresiz olarak geri alınır.
*Asli kusurlu olarak ölüme sebebiyet veren sürücülerin belgeleri 1 yıl süreyle geri alınır.
*İdari bir trafik suçu işleyenler hakkında ceza tutanağı düzenlenir.Ceza tutanağında yazılan para cezasının tebliğ tarihinden itibaren 1 ay içinde yatırılması zorunludur.Bir ay içinde ödenmeyen cezalar için her ay için % 5 gecikme faizi uygulanır.
HUKUKİ SORUMLULUKVE SİGORTA
Motorlu taşıt kullanan kişiler araç kullanırken bir kimsenin ölümüne ,yaralanmasına yada başka bir şeyin zarar görmesine sebep oldukları zaman bir zarar meydana gelir ve bu zararlardan araç kullanan , aracı işleten firma veya bağlı olduğu kuruluş doğan zarardan müteselsilen ve müştereken sorumludur.
Araç kullanan veya işletenlerin zorunlu mali sorumluluk sigortasını yaptırmaları ve poliçelerini araçlarında bulundurmaları zorunludur. Sigorta süresi 1 yıldır ve süresi bitince yenilenmelidir.
Mali sorumluluk sigortası bulunmayan araçlar trafikten men edilir.
Mali sorumluluk sigorta poliçesi maddi teminat, tedavi masrafları ve diğer tazminat talepleri ile ölüm tazminat taleplerini karşılar.
Kazadan zarar görenler kaza tespit tutanağı veya bilirkişi raporu ile istenilen belgeler sigorta şirketine teslim edilir. Sigorta şirketi evrakları teslim aldığı andan itibaren 8 iş günü içerisinde kapsam dahilinde olan ödemeleri yapar. Sürücüler isteğe bağlı olarak aracı herhangi bir tehlikeye karşı sigorta ettirmek için kasko sigortası yaptırabilirler.
ARAÇLARDA BULUNDURULMASI ZORUNLU ARAÇ VE GEREÇLER
Takograf : Otobüs, kamyon ve çekicilerde,
Taksimetre : Taksi otomobillerinde ,
Yangın söndürme cihazı : Cihaz sürücülerin hemen yanında bulundurulmalıdır. Otomobil, minibüs ve kamyonetlerde 1 kg. kapasiteli 1 adet,
Otobüs ,kamyon ve çekicilerde 6 kg. kapasiteli 1 adet,
Tehlikeli madde taşıyan araçlarda 6 kg. kapasiteli 2 adet,
Reflektör : Motosiklet ve motorlu bisiklet hariç bütün motorlu taşıtlarda 2 adet, en önemli özelliği rüzgardan devrilmeyecek sağlam ayak yapısına sahip olmasıdır.
Stepne : Şehirlerarası bütün yolcu taşıyan araçlarda,
Tekerlek takozu : Otobüs ve azami ağırlığı 3,5 tondan fazla olan ve iki dingilli römorklarda 1 adet ,üç veya daha fazla dingilli römorklarda 2 adet,
Yedek malzeme ve takımlar : Otomobil , minibüs, otobüs,kamyon ,kamyonet ve LTT lerde .
İlkyardım çantası : Otomobil ,minibüs, kamyon , çekici ve LTT ler de
Engel İşareti : Otobüs ,kamyon ve çekicilerde 150x25 cm. ebadında bir adet.
Emniyet Kemeri : Otomobil ve tescil bakımından otomobil gibi işlem gören arazi taşıtlarında .
Telsiz ve haberleşme cihazı : Plaka tahdidi bulunan ticari taksilerde, okul servis araçlarında , bulundurulmalıdır.
ÇEVRE İLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER
Çevre : İnsanı etkileyen ve insanlardan etkilenen dış ortama denir.
Çevre Koruma : Çevre kirliliğini önlemek amacıyla yapılan çalışmalara denir.
Atık : Çevrede bozulma meydana getirecek miktarda çevreye boşaltılan maddelere denir.
Tehlikeli atık : İnsan sağlığı ve çevre için tehlike oluşturan hastalıklara veya ölüme yol açabilen atıktır.
Çevre Kirliliği : Dengenin bozulmasını ,gürültü, koku ve atıkların meydana getirdiği zararlı sonuçlardır.
Çevre Kirlilikleri :
HAVA KALİTESİNİ BOZAN KİRLİLİK SEBEPLERİ :
· Bakımı yapılmamış araçların fazla yakıt yakması, *
· Temiz olmayan yakıt kullanılması
· Trafik yoğunluğu
· Zorunlu haller dışında araç kullanma
· Trafik yoğunluğu yüzünden aracın uzun süre seyretmesi
· Duraklama ,park etme sırasında aracın gereksiz yere çalıştırılması
· Araç motoru rölantide çalışırken egzost dan çıkan karbon monoksit gazı
Toprak kirliliği :
· Araç bakımının uygun ortamlarda yapılmaması,
· Araçlarda yenilen ve içilen maddelerin çevreye atılması, kimyasal ve radyoaktif maddelerin emniyet tedbirleri alınmadan taşınması,
· Sürücülerin orman ve tarım arazisi yangınlarına sebep olmaları,
· Dökülecek taşacak şekilde yük taşımaları,
Su Kirliliği :
· Deniz kıyılarından veya dere yataklarından kum ,çakıl alınması,
· Atıkların sulara dökülmesi.
Gürültü Kirliliği :
Taşıtların ve trafik aksamının neden olduğu gürültüler ( aşırı hız, ani fren ) gibi gürültü faktörleri insanların işitme sağlığını ,psikolojisini ,iş performansını azaltır.
ŞEHİR BİLGİSİ VE ÖNEMİ :
Araç sürücülerinin trafiğe çıkmadan önce hava, yol durumunu ,gidecekleri istikametteki trafik durumunu ,yakıt durumunu önceden bilmesi ve tedbirlerini alması gerekmektedir.
Araç sürücüleri aşağıdaki bilgilere sahip olmalıdırlar;
· Harita ve şehir planından yararlanılması,
· Kısa mesafelerde araç kullanılmaması,
· Mümkün olduğunca toplu taşıma araçlarının kullanılması,
· Trafiği yoğun olmayan yolların seçilmesi,
· Mümkünse trafiğin yoğun olduğu saatlerde trafiğe çıkılmaması,
· Şehrin önemli kavşak, yol ,hastane,terminal spor alanlarının ve benzeri merkezlerin bilinmesi,
· Tarihi ve turistik yerlerin bilinmesi,
· Özel otomobillerin gerektiğinde kullanılması,
· Aracınızdaki gereksiz yüklerin boşaltılması,
· Aynı istikamete giden kişilerle aracın müşterek kullanılması,
· Şehirlerarası yolculuklarda aracınızda karayolları haritası bulundurulması.
Bütün bu hususlar.zaman, emek ve yakıt tasarrufu sağlar, çevrenin korunmasına ( daha az kirlenmesine ) olumlu yönde katkısı olur.
Dikkat : Kurşun kirliliğinin en önemli kaynağı taşıtlardır. Araç rölantide çalışırken karbondioksit oranı % 3,5 den, hareket halinde iken % 4,5 den fazla olmamalıdır. |
